Command and Conquer games and New Generations

က်ေနာ့္ တစ္သက္မွာ စစ္ဆိုတာနဲ႔ တစ္ခါမွ ကိုယ္ေတြ႔ မၾကံဳဖူးပါဘူး။ အေရွ႕အလယ္ပုိင္း ေဒသနဲ႔ အာဖရိက ေဒသက လြဲလုိ႔ ကမာၻ႕ အျခား ေနရာက လူငယ္ အေတာ္မ်ားမ်ားလည္း က်ေနာ့္ နည္းတူပါပဲလို႔ ယူဆတယ္။ ဟိုးငယ္ငယ္တုန္းကဆို အဖြားေျပာျပတဲ့... သူတုိ႔ ငယ္ငယ္က ကြ်ဲႀကီး (B-29) ေလယဥ္ေတြ လာပေဟ့ ဆို အိမ္ေအာက္ ဆင္းေျပး ရတာေတြ၊ က်ေနာ္ ထမင္းစားေႏွးရင္ ေျပာျပတဲ့ သူတုိ႔ ငယ္ငယ္က ဗုန္းလာမက်ဲခင္ ထမင္း ျမန္ျမန္ စားရတာေတြ ေလာက္ကလြဲလို႔ ဘာမွ ပိုမသိခဲ့ပါဘူး။ အခု အရြယ္ေတာင္ က်ေနာ္ ႏုိင္ငံ အျပင္ကိုသာ ေရာက္မလာခဲ့ရင္ က်ေနာ္ အဲဒါထက္ ဘာမွ ပိုသိမွာမဟုတ္ပါဘူး။

အခုေခတ္ လူငယ္ေတြ ဂိ္မ္းေဆာ့ၾကတာ၊ ဂိမ္း လုပ္ငန္းဟာ အင္မတန္ က်ယ္ျပန္႔ လာတာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ လြန္ခဲ့ေသာ ပုိစ့္တစ္ခုမွာ ဆိုခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ဂိမ္းေတြထဲမွာမွ သူ႔လုိင္းနဲ႔သူ ရွိၿပီး ဝါသနာ မပါတဲ့လူဆို ပ်င္းလြန္းလို႔ ေနာက္ကေတာင္ ရပ္မၾကည့္ႏိုင္ၾကတဲ့ Strategy ဂိမ္း သမားေတြလည္း ရွိၾကပါတယ္။ နားလည္ပါတယ္။ သူမ်ားေတြ ပြဲစတာနဲ႔ တဒိုင္းဒိုင္း ပစ္တဲ့၊ တစ္ခုခုျဖစ္တဲ့... ဒါမွမဟုတ္ မ်က္လံုးထဲ ယဥ္ၿပီးသား အားကစား ဂိမ္းေတြ ေဆာ့တဲ့ လူေတြၾကားမွာ၊ စိန္ေျပနေျပ အခုိင္အခံ့ စခန္းႀကီး ေဆာက္ၿပီး ေအးေအးေဆးေဆး တိုက္ၾကတဲ့ Strategy သမားေတြကို စိတ္မဝင္စားၾကတာ အထူးအဆန္းေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။

Rise of Nations (Screen shot)

က်ေနာ္ကေတာ့ ငယ္ငယ္ကတည္းက ျမန္မာျပည္ထဲမွာ ဂိမ္းဆိုင္ သြားတတ္တဲ့ အရြယ္ကတည္းက အဲလို Real Time Strategy ဂိမ္း ေဆာ့ေနတဲ့ လူေတြ ကစားေနတာကိုပဲ ေနာက္ကေန သြားရပ္ၾကည့္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ္ ေဆာ့ႏုိင္တဲ့ အရြယ္၊ အခြင့္အေရး ရလာေတာ့ အဲဒီတုန္းက က်ေနာ္ ရပ္ၾကည့္ခဲ့ရတဲ့ ဂိမ္းေတြကို တစ္ခုခ်င္းစီ ျပန္ျပန္ ရွာၿပီး က်ေနာ္ ေဆာ့ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

Real Time Strategy မွာ Space ေတြ၊ အနာဂါတ္ စိတ္ကူးယဥ္ သိပၸံ စစ္ပြဲပံုစံေတြ၊ City Building game အခ်ိဳ႕ ေတြနဲ႔ က်ေနာ့္ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ မေဆာ့ႏုိင္ေအာင္ အဆင့္ျမင့္တဲ့ ဂိမ္းေတြက လြဲလုိ႔ က်ေနာ္ ေဆာ့ဖူးတာ မ်ားပါတယ္။ ထပ္တိုးတဲ့ ဗားရွင္းေတြကိုမွာ စက္မႏုိင္တာကေတာ့ မတတ္ႏုိင္လုိ႔ မေဆာ့ျဖစ္ပါဘူး။

Photo: from here

ဥပမာ Age of ေတြ အပါအ၀င္ ေရွးေခတ္ ကာလ Command and Conquer ဂိမ္းေတြထဲမွာဆို...

• Age of Empires စီးရီးေတြထဲမွာ ၂ ေဆာ့ေနက်၊ အခု ၃ ကို ေဆာ့ဖို႔ ၾကံေနတယ္။
• Age of Mythology လည္း The Titans အထိ ေဆာ့ဖူးတယ္။
• Celtic Kings ကို Rage of war ေဆာ့ဖူးတယ္။
  
• Cossacks စီးရီးထဲမွာ Back to war, Art of War အထိ ေဆာ့ဖူးတယ္။ Napoleonic wars ကေတာ့ စက္မႏုိင္လုိ႔ မေဆာ့ႏုိင္ေသးဘူး။
• Empire Earth သံုးခုထဲမွာ ၁ ေဆာ့ဖူးတယ္။
• Strong Hold ကို Crusader ဗားရွင္း အထိ ေဆာ့ဖူးတယ္။
• Total War စီးရီးေတြေတာ့ မေဆာ့ဖူးေသးဘူး။
  
• Rise of Nations လည္း Thrones and Patriots ကို ေဆာ့ဖူးတယ္။

က်ေနာ္ အဲဒါေတြ ေျပာျပေနတာဟာ ထံုးစံအတုိင္း က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းအရာဆီကို ဦးတည္ႏိုင္ဖို႔ ပါပဲ။ အဂၤလန္မွာ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္မွာ ထုတ္လုပ္ခ့ဲတဲ့ Stonkers ဆိုတဲ့ ဂိမ္းကေန Real Time Strategy ဆိုတဲ့ အမ်ိဳးအစား စလာခဲ့ပါတယ္။ စေပၚလာ ကတည္းကကို စစ္တိုက္တဲ့ Command and Conquer ဂိမ္း တစ္ခု အေနနဲ႔ စတင္ခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကမွာေတာ့ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္မွ The Ancient Art of War ဆိုတဲ့ ဂိမ္းနဲ႔ Real Time Strategy ဂိမ္း စေပၚပါတယ္။ အေမရိကမွာ စစခ်င္း ေပၚတဲ့ ဂိမ္းကလည္း စစ္တိုက္တဲ့ ဂိမ္းပဲ ျဖစ္မယ္ ဆိုတာကလည္း နာမည္ကို ၾကည့္လုိက္တာနဲ႔ သိသာပါတယ္။

Photo : from here

က်ေနာ္တို႔ လူသားေတြမွာ က်ေနာ္တုိ႔ အေခၚ သားရဲတိရိစာၦန္ ဘ၀ကေန ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ လူ ဆိုတာ ျဖစ္လာၾက ေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔မွာ အဲဒီ သားရဲတိရိစာၦန္ အက်င့္ တစ္ခ်ိဳ႕ကို ေဖ်ာက္ဖ်က္လုိ႔ မႏုိင္ ျဖစ္တာမ်ိဳး ရွိေနေသးပါတယ္။ အိမ္မွာ အစာ အလံုအေလာက္၊ ကုန္လည္း ထပ္သြား၀ယ္လုိ႔ ရႏုိုင္ေပမဲ့ ေရွးတုန္းက အမဲလုိက္၊ အစာရွာရင္ ေနာက္တစ္ခါ ထပ္ရွာမရရင္ ငတ္မွာစိုးလုိ႔ အခု ရထားတာကို တဝတျပဲ စားခဲ့ၾကတဲ့ အေလ့ အထဟာ လူသား အမ်ားစုမွာ အခုထိ မေဖ်ာက္ႏုိင္ၾကေသးပါဘူး။ အဲဒီအတုိင္းပဲ တကမာၻလံုးမွာ နည္းနည္းနဲ႔ က်ဲက်ဲ၀ုိင္းတာရယ္၊ မ်ားမ်ားႀကီး အျပံဳလုိက္ ေသတာရယ္၊ ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ တြင္က်ယ္စြာ ရွိေနေသးတဲ့... အခ်င္းခ်င္း ကိုက္မႈ၊ စစ္ပြဲေတြဟာလည္း ေလာဘသား မ်ားေၾကာင့္ (သို႔မဟုတ္) လူလိုေျပာလုိ႔ နားမလည္သူေတြေၾကာင့္ (သို႔မဟုတ္) စစ္ေသြးၾကြ သူေတြ ေၾကာင့္ အခုထိ ရွိေနၾကတုန္းပါပဲ။

ဒီလိုနဲ႔ က်ေနာ့္လို ငယ္ငယ္တုန္းက စစ္သားရုပ္ေတြ ေဆာ့၊ ေသနတ္ရုပ္ေတြ ေဆာ့၊ ႀကီးလာေတာ့ စစ္တုိက္တဲ့ ဂိမ္းေတြေဆာ့၊ စစ္ကားေတြ ၾကည့္တဲ့ လူငယ္ေတြလည္း အမ်ားႀကီး ျဖစ္ေနၾကရပါတယ္။ က်ေနာ့္ သက္တမ္း အတြင္းမွာ ေဆာ့လာတဲ့ စစ္တိုက္တဲ့ ဂိမ္းေတြမွာ မွတ္မွတ္ရရ ေျပာရရင္၊ စစ္ျဖစ္တာဟာ မေကာင္းဘူး၊ တကယ္ စိတ္ထဲမွာ စဥ္းစားသလို ေပ်ာ္စရာ မေကာင္းဘူး၊ စစ္ဟာ အနိဌာရံုပါ ဆိုတာကို သိေအာင္ ျပႏုိင္တဲ့ ဂိမ္းရယ္လုိ႔ မွတ္မွတ္သားသား၊ တစ္ခုမွကို မရွိခဲ့ပါဘူး။ ရုပ္ရွင္ေတြ ထဲမွာေတာ့ တစ္စ တစ္စနဲ႔ ရွိလာပါတယ္။ No Man's land ဆို က်ေနာ္ အႀကဳိက္ဆံုးနဲ႔ စစ္ရဲ့ စိတ္ပ်က္စရာ ေကာင္းမႈကို ေကာင္းေကာင္း ေဖာ္ျပႏုိင္တဲ့ ဇာတ္ကားေပါ့။

No Man's land (the movie) (2001)

အက္ရွင္ကားေတြ ၾကည့္ရင္း တခ်ိန္က စစ္တုိက္ခဲ့ဖူးတဲ့ အဖုိးတစ္ေယာက္ ေျပာသလိုဆို...

"တကယ္တမ္း တိုက္ပြဲထဲ ေရာက္ရင္ ဒါမ်ိဳး အက္ရွင္နဲ႔ ဂြ်မ္းေတြထိုးဖုိ႔ ေနေနသာသာ ငါတုိ႔ဆို ေခါင္းေတာင္ မေဖာ္ႏုိင္ပါဘူးကြာ... ရႊံ႕ဗြက္ထဲ မ်က္ႏွာ အပ္ၿပီး ေမွာက္ေနရတာ..."

ဆိုတဲ့အတိုင္း စစ္ပြဲဟာ က်ေနာ္တုိ႔ လူငယ္ေတြ Counter Strike ေဆာ့သလို ခုန္လုိက္ ေပါက္လိုက္၊ Head Shot ေလးပစ္လုိက္၊ ေဘးက သူငယ္ခ်င္းကို အဲဒီအေၾကာင္းေလး ေအာ္ၿပီး ၾကြားလုိက္နဲ႔ လုပ္ႏုိင္တဲ့ အရာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ ဂိမ္းထဲမွာ ေသတာ ျပန္ျပန္ ထလာေပမဲ့ တကယ့္ စစ္ပြဲမွာက်ေတာ့ လူေတြဟာ တန္းေသသြား ၾကတာပါပဲ။

ဂိမ္းထဲမွာ ေသဆံုးသြားတဲ့ ယူနစ္ တစ္ခုဟာ ဘာမွမဟုတ္ေပမဲ့ အျပင္မွာ ေသဆံုးသြားတဲ့ စစ္သား တစ္ေယာက္ဆို သူ႔ရဲ့ ေနာက္မွာ ေက်ကြဲဝမ္းနည္းေနတဲ့ သူ႔မိသားစု ရွိတယ္။ အေမက အေဖ တိုက္ပြဲမွာ က်သြားတာကို အသိမေပးရက္လုိ႔ အေဖ ျပန္လာမလားလုိ႔ ေန႔တိုင္း ေမွ်ာ္ေနမဲ့ သူ႔ သားသမီးေတြ ရွိေကာင္း ရွိမယ္။ သူအသက္ရွင္စဥ္၊ စစ္ႀကီး မတိုင္မီမွာ လုပ္ကိုင္သြားခဲ့တဲ့ အလုပ္အကိုင္ တစ္ေနရာစာ ႏုိင္ငံေတာ္က ဆံုးရႈံးသြားတယ္။

စစ္ျဖစ္ရာ စစ္တလင္း ႏုိင္ငံမွာ အသက္ အုိးအိမ္ ပ်က္စီး ဆံုးရႈံးသြားတဲ့ ျပည္သူ လူထုေတြရွိေနတယ္။ ကိုယ္ေကာင္းရင္ ေခါင္းမေရြ႕ဘူး ဆိုေပမဲ့ ကိုယ္က ေကာင္းရဲ့သားနဲ႔ စစ္ေၾကာင့္ အလကား သက္သက္ အထိနာရတဲ့ လူေတြ ရွိခဲ့ၾကတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ျမတ္ႏိုးတဲ့ အရာေတြ အားလံုးကို သိမ္းဆည္းထားတဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ့ အိမ္ေတြရယ္၊ ခ်စ္သူ ခင္သူေတြ ရွိတဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးကို ဗံုး တန္ခ်ိန္ေပါင္း မ်ားစြာနဲ႔ ဖ်က္ဆီးလိုက္တဲ့အခါ ခံစားရတဲ့ ခံစားခ်က္ ဆိုတာဟာ တကယ္မၾကံဳေတြ႔ ပဲနဲ႔ေတာင္ မ်က္ရည္ လည္ခ်င္စရာ ေကာင္းလွပါတယ္။

က်ေနာ္မွတ္မိသေလာက္ ငယ္ငယ္က ၾကည့္ခဲ့ဖူးတဲ့ ခ်ာလီခ်က္ပလင္ ထဲမွာေတာင္ ဒုတိယ ကမာၻစစ္ ကာလနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဇာတ္ကားထဲမွာ စစ္ပြဲရဲ့ အနိဌာရံုေတြကို ဟာသ ရုပ္ရွင္ေပမဲ့ သူ႔နည္း သူ႔ဟန္နဲ႔ သနားစဖြယ္ ျဖစ္ေအာင္ ျပသြားႏုိင္ေသးတယ္ လို႔ မွတ္မိပါတယ္။

Photo: from here

ဂိမ္းမ်ိဳးစံုထဲမွာ အဲလို စစ္ပြဲ ဂိမ္းေတြ မထုတ္ရဘူးလို႔ တားျမစ္ဖို႔ရာ မလိုအပ္ပါဘူး။ စစ္တိုက္တာ လံုး၀ မပါတဲ့ တျခားအေၾကာင္းအရာ ဂိမ္းေတြ ထုတ္ဖုိ႔ ဆုိတာဟာ အင္မတန္မွ စဥ္းစားရ က်ပ္တဲ့ ကိစၥပါ။ အနည္းဆံုးေတာ့ စစ္ရဲ့ ဆိုးရြားမႈေတြကို သေဘာေပါက္ေအာင္ ဆိုရင္ Campaign ေတြထဲမွာ ျပည္သူ လူထုရဲ့ နာက်င္ရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ၾကားျဖတ္ ဇာတ္လမ္းတို ေတြမွာ ထည့္ေပးတာမ်ိဳး လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ Campaign ေတြရဲ့ အဆံုးမွာ ဒီလို စစ္မ်ိဳးကို ေနာက္တစ္ခါ ထပ္မျဖစ္ရေအာင္ ကာကြယ္ သြားမယ္ ဆိုတာမ်ိဳးနဲ႔ ဇာတ္သိမ္းသင့္ၾကပါတယ္။

တကယ္တမ္း ကိုယ္ပိုင္ ခံစားမႈ မပါႏုိင္ပဲ လက္ေခ်ာင္း ႏွစ္ေခ်ာင္းနဲ႔ ႏႈိပ္ႏႈိပ္ၿပီး ေဆာ့ေနရတဲ့ ဂိမ္းေတြ ဆိုေတာ့ တကယ္ စစ္ကို ရြံ႕တဲ့ ခံစားမႈ ျဖစ္လာဖုိ႔ကေတာ့ ခက္ခဲပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အတတ္ႏုိင္ဆံုး အနာဂါတ္ ကမာၻရဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္၊ အနာဂါတ္မွာ ကမာၻကို တည္ေဆာက္မဲ့ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြ အတြက္ စစ္ပြဲဆိုတာ တကယ္တမ္း ေပ်ာ္စရာ မေကာင္းပါဘူး ဆိုတာကိုေတာ့ သိေစသင့္တဲ့ အခ်ိန္ ေရာက္ၿပီ ထင္မိတယ္။

Photo: From Wikipedia